De gevolgen van klimaatverandering voor verzekeringen

Het klimaat is in de hele wereld onmiskenbaar aan het veranderen. Die klimaatverandering zal gaan leiden tot fors meer weersextremen. De aarde warmt sneller op dan eerder gedacht en veel veranderingen zijn nu al onomkeerbaar. Het zal wellicht nog eeuwen of duizenden jaren duren totdat de zeespiegel volledig gestegen is, maar wel is al duidelijk dat de klimaatverandering ook op korte termijn voor Nederland grote gevolgen zal hebben. We zullen mogelijk vaker te maken krijgen met overstromingen zoals die we deze zomer in Limburg zagen. En steeds vaker krijgen we te maken met forse windstoten en flinke storm. Dat blijkt uit het onderzoek van het IPCC, waaraan honderden klimaatwetenschappers uit 66 verschillende landen aan mee werkten. Uiteraard zal dat ook gevolgen hebben voor de verzekeringen die ons moeten beschermen tegen financiële rampspoed in zulke gevallen.

Klimaatveranderingen en verzekeringen

Hevige stormen en extreme temperaturen zullen steeds vaker aan de orde zijn. Klimaatschade wordt over het algemeen niet standaard verzekerd, terwijl de kans dat we schade als gevolg van het klimaat ondervinden steeds groter wordt. Dat heeft er mede mee te maken dat verzekeraars in Nederland andere criteria gebruiken dan bijvoorbeeld het KNMI. Het KNMI spreekt bij windkracht 9 van storm. Verzekeraars vergoeden al vanaf windkracht 7 stormschade. De windkracht moet zijn gemeten volgens het KNMI. Wie te maken krijgt met lokale stormschade, zal niet zeker zijn of de verzekeraar de schade vergoedt. Een verzekering kan wel soelaas bieden bij lokale stormschade, als meerdere verzekeringnemers in een klein gebied stormschade claimen.

Vormen van schade door klimaatveranderingen

Er zijn verschillende vormen van schade door klimaatverandering. Door de opwarming van het klimaat krijgen we steeds vaker te maken met onweer en bliksem op hete zomerdagen. Bij een opwarming van 1 graad zal het aantal bliksemontladingen al met tien procent toenemen. Daarom zijn er veel verzekeraars die bliksemschade vergoeden. Denk dan bijvoorbeeld aan schadeverzekeringen zoals een woonhuisverzekering. Bij een zakelijke verzekering wordt niet altijd alle schade vergoed.

Bij stormschade kan er ook sprake zijn van aansprakelijkheid. Bijvoorbeeld een aannemer die het dak niet correct heeft hersteld, waardoor er bij storm schade ontstaat. Of als een boom allang had moeten worden gekapt en deze nu schade veroorzaakt. Vaak is het dan nodig om bescherming te zoeken aan de hand van de aansprakelijkheidsverzekering.

Ook andere vormen van klimaatschade zullen soms wel en soms niet vergoed worden. Wanneer er niemand aansprakelijk is, wordt het bijvoorbeeld lastig om de schade te vergoeden. Door de opwarming van de aarde zien boeren hun oogst verloren gaan, maar is er ook meer kans op natuurbranden. Die schade wordt meestal door de verzekeraar vergoed. Maar schade aan de fundering van een woning als gevolg van droogte wordt bijna nooit vergoed. Dat betekent dat verzekeringnemers toch regelmatig te maken zullen krijgen met ongedekte risico’s.

Steeds meer overstromingen

We zullen ook steeds meer te maken krijgen met extreme neerslag. Dat hebben we dit jaar in Limburg al gezien. Nederland is goed voorbereid op stijging van de zeespiegel. En bovendien is er in Nederland een ‘Wet tegemoetkoming schade bij rampen’, die huishoudens moet beschermen tegen grote financiële schade bij overstromingen. Toch hoeft men daar niet de hoofdprijs van te verwachten. Dat geldt ook meteen voor bijvoorbeeld een inboedelverzekering. Deze biedt wel dekking voor overstromingen, maar niet als gevolg van een stijging van het grondwaterpeil zoals bij een natuurlijke overstroming vaak wel het geval is.

Als de auto door de straten wegspoelt, is het maar de vraag of de autoverzekering de schade dekt. Het is wel nodig om in ieder geval een casco- of allrisk verzekering af te sluiten. En dan nog is het belangrijk om de uitsluitingen in de polis door te nemen, want er zijn situaties denkbaar waarbij de schade niet wordt vergoed.

Veranderingen bij verzekeraars

Het is duidelijk dat de klimaatverandering ook gevolgen gaat hebben voor de vergoeding van verzekeraars. De laatste jaren merken steeds meer internationale verzekeraars dat zij meer uitkeren voor storm- en rampenschade. Ze hebben meer uitgekeerd dan dat zij aan premies hebben ontvangen. Dat betekent dat op langere termijn een onhoudbare situatie zal ontstaan. Om deze reden zal de consument in de toekomst hogere premies moeten betalen. Dat betekent dat Nederlandse verzekeringnemers gaan betalen voor klimaatschade elders in de wereld. En mogelijk zullen verzekeraars er later voor kiezen om klimaatschade helemaal niet meer te verzekeren.

Mogelijk is de invoering van een eigen risico noodzakelijk om te voorkomen dat premies onbetaalbaar hoog worden. Of er worden meer zaken uitgesloten. Sommige verzekeraars doen dat al. Denk bijvoorbeeld aan de opstalverzekering die een eigen risico berekent bij stormschade. Het eigen risico kan daarbij oplopen tot wel 400 euro.

Als de verzekeraar niets vergoedt, is het soms mogelijk om de schade elders te verhalen. Bijvoorbeeld bij de overheid via de Wet tegemoetkoming schade. Maar die wet wordt alleen in zeldzame gevallen geactiveerd. Bij stevige overstromingen is de kans op uitkering groot, maar bij een simpele storm zal dit meestal niet het geval zijn.

Stormschade herstellen

Als gevolg van klimaatschade zijn er ook nog andere regels bij gekomen: het is niet toegestaan om de schade te herstellen zonder tussenkomst van de verzekeraar of tussenpersoon. Het is wel toegestaan om bij een inboedelverzekering de inboedel te verplaatsen. Maar de schade herstellen is dus niet toegestaan. De komende jaren zullen we steeds maker met klimaatschade te maken krijgen en is het mogelijk dat we daardoor ook meer veranderingen bij de polis zullen doormaken.

Onze partners